Loods kinderen veilig de scheiding door

Dappere Dino's & Stoere Schildpadden

Onze interventies

Hoe wij helpen

Dappere Dino's

De groepsinterventie Dappere Dino's helpt kinderen van 6 tot 8 jaar om op een veilige manier de scheiding door te komen. Klik hier voor meer informatie over deze interventie en om meer te lezen over de startkwalificatie om trainer te worden.

Stoere Schildpadden

De groepsinterventie Stoere Schildpadden helpt kinderen van 4 tot 6 jaar om op een veilige manier de scheiding door te komen. Klik hier voor meer informatie over deze interventie en om meer te lezen over de startkwalificatie om trainer te worden.

ScheidingsATLAS

Ouders die gaan scheiden, verbreken hun relatie als partners, maar ze blijven wel sámen ouders van hun kinderen. De training ScheidingsATLAS helpt ouders met concrete tips over ondersteuning van kinderen en communicatie met de andere ouder. De training kan online of in een groep gevolgd worden. Deelname is gratis. Klik hier voor meer informatie.


Welkom bij Dappere Dino's en Stoere Schildpadden

Wij helpen kinderen en hun ouders bij scheiding

In Nederland zijn ieder jaar ongeveer 86.000 kinderen betrokken bij de (echt)scheiding van hun ouders. Vooral voor jonge kinderen is een scheiding een ingrijpende gebeurtenis, die vaak met veel verdriet en onzekerheid gepaard gaat.

Toch hoeft een scheiding niet vanzelfsprekend blijvende gevolgen voor de kinderen te hebben, zo blijkt uit onderzoek. Daarvoor is het vooral belangrijk dat kinderen veel steun ervaren in hun directe omgeving.

TNO heeft in samenwerking met Kenniscentrum Kind en Scheiding evidence based groepsinterventies ontwikkeld die kinderen en hun ouders helpen om gemakkelijker de scheiding door te komen. De programma's Dappere Dino’s en Stoere Schildpadden  creëeren een ondersteunende groepsomgeving, waarin kinderen onder begeleiding van speciaal opgeleide trainers leren omgaan met problemen en emoties rond de scheiding van hun ouders.

De training ScheidingsATLAS is speciaal ontwikkeld voor ouders die gaan scheiden en of zijn gescheiden en die beter willen leren omgaan met alles wat er daardoor op hun pad komt. 

Daarnaast verzorgt TNO meerdere malen per jaar (start)kwalificatietrainingen voor professionals die zich willen laten opleiden tot trainer Dappere Dino's of Stoere Schildpadden. 
Klik HIER voor meer informatie. 

Experts betrokken bij Dappere Dino's en Stoere Schildpadden

Wie zijn wij

Dr. Mariska Klein Velderman
Dr. Mariska Klein Velderman
Senior Onderzoeker
Sam
Sam
Stoere Schildpad
Rex
Rex
Dappere Dino
Wendy van Vliet
Wendy van Vliet
Manager Kenniscentrum Kind en Scheiding

Lees hier onze blogs

Laatste Nieuws

Zomernieuws scheiding en het jonge kind

2 juli 2020

Het is 2 juli 2020, de zomer staat voor de deur. En we beginnen dit jaar iets anders aan deze zomer dan andere jaren. Niet op de minste plaats natuurlijk omdat Corona alles in een ander daglicht zet. Maar er is meer. We zullen het u vertellen!

Onderbouwd preventief aanbod voor het jonge kind

“Mijn dochter is 6 jaar oud en heeft het moeilijk met de scheiding. Ben opzoek naar een manier om haar beter te laten begrijpen wat er gebeurd is.”
“Ik zou mijn kinderen graag mee laten doen aan de Dappere Dino’s training. Wij wonen in [woonplaats]. Is het in deze omgeving mogelijk?”
“Het gaat om mijn zoontje van 6.5 jaar. Afgelopen jaren heeft hij veel ruzie meegekregen van zijn ouders en sinds december wonen wij gescheiden. Ik merk dat hij hier soms toch moeite mee heeft en denk ook dat hij er meer last van heeft dan dat hij verteld. Ik wil graag hulp en ondersteuning voor hem hierbij.”

Vragen zoals deze ontvangen we regelmatig: bij het Kenniscentrum Kind en Scheiding, bij TNO afdeling Jeugd, via de Dappere Dino’s-website. Scheidingen komen veel voor en zijn impactvol voor alle betrokkenen. Onderbouwde ondersteuning bij scheiding kan helpen om problemen in welzijn en gezondheid te voorkomen of beperken. Met name voor gezinnen met jonge kinderen (tot 9 jaar) is het aanbod echter beperkt. Daarom hebben we ons de afgelopen ruim 12,5 jaar ingezet voor weten-schappelijk onderbouwd preventief aanbod voor deze doelgroep.

Een paar feiten op een rij:

  • We ontwikkelden Dappere Dino’s en Stoere Schildpadden gebaseerd op het evidence-based Children of Divorce Intervention Program (CODIP; uit de VS) 
  • Onderzoek duidde op positieve effecten van deze trainingen op het welzijn en gedrag van deelnemende kinderen en kreeg in 2013 een ZonMw Parel onderscheiding.
  • We hebben de ervaringen en onderzoeksuitkomsten beschreven, gedeeld en verwerkt in nauwgezette interventiebeschrijvingen. 
  • In 2013 werd op grond hiervan Dappere Dino’s erkend als theoretisch goed onderbouwd en met die erkenning opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies. 
  • In 2015 volgde ook Stoere Schildpadden.


Effectief

Na deze eerste erkenningen van Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s zaten de onderzoekers en collega’s van TNO niet stil. Met financiering van ZonMw werd verder onderzoek gedaan naar de effecten van Dappere Dino’s. 

Na deelname aan de interventie bleken de kinderen die deelnamen aan Dappere Dino’s meer welbevinden te ervaren, vertoonden ze meer positief functioneren en hadden ze minder sociaal-emotionele problemen dan daarvoor. Leeftijdsgenoten die de training niet volgden, lieten dergelijke veranderingen niet zien. Daarbij waren ouders heel enthousiast over Dappere Dino’s als training voor hun kind. Ze waardeerden de veilige omgeving waar kinderen contact hebben met lotgenoten
en het op speelse manier oefenen met vaardigheden.

Op basis van dat onderzoek is de interventiebeschrijving aangepast. De Erkenningscommissie Interventies heeft een aantal keer vergaderd en begin dit jaar kregen we dan toch het heuglijke nieuws:

Dappere Dino’s is erkend als effectief volgens goede aanwijzingen!

Daarmee is dit de eerste interventie om in te zetten tijdens of na scheiding met een erkenning op het niveau van effectiviteit (hoger niveau dan de oorspronkelijke theoretisch goed onderbouwd). Wat een heuglijk bericht. Daar zijn we trots op!

En we hopen dat het helpt om belangrijke stakeholders extra te motiveren om deze interventie in te zetten met als doel zoveel mogelijk jonge kinderen in Nederland een steuntje in de rug te geven na de scheiding van hun ouders!

Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s digitaal
Aan het begin van het jaar begonnen vele Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s aan deze erkende groepstrainingen voor jonge kinderen. Maar toen kwam het Coronavirus en konden door de Corona- maatregelen vanaf maart een heleboel van de groepsbijeenkomsten niet meer doorgaan. De kinderen zaten ineens thuis: van school, zwemles, kinderopvang en hun Stoere Schildpadden of Dappere Dino’s groep. Er kon niet meer worden afgesproken met vriendjes en vriendinnetjes, er moest afstand gehouden worden van dierbare opa’s en oma’s en samenkomen met hun leeftijdsgenootjes met gescheiden ouders kon dus ook niet langer.Wat hebben we veel creatieve alternatieven gezien!Scholen gaven digitale lessen, er werd gegymd met gehamsterde wc-rollen en er is heel wat gezoomd. Ook verschillende groepstrainers van Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s gingen door met creatieve oplossingen. Want als er iets is dat we met de kinderen bespreken en oefenen bij de groepen, dan is het dat er voor een probleem vaak meerdere oplossingen te bedenken zijn. De oplossingen van de trainers hebben ons geïnspireerd om structureel iets te ontwikkelen voor situaties waarin kinderen niet naar de groepen kunnen komen.Op dinsdag 23 juni werd een ruimte bij het Kenniscentrum Kind en Scheiding in Voorburg omgetoverd tot filmset. Filmmaker Riske de Vries heeft opnames gemaakt van Sam en Rex die wat vertellen over alle Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s bijeenkomsten. Deze video’s kunnen binnenkort gebruikt worden voor het digitaal aanbieden van de groepstrainingen. Wordt vervolgd….

ScheidingsATLAS in beeld

Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s zijn trainingen voor kinderen. Maar ouders zitten vaak met minstens zoveel vragen tijdens of na een scheiding. Voor hen is er de kortdurende, laagdrempelige training ScheidingsATLAS. Aan de training kan deelgenomen worden tijdens twee groepsbijeenkomsten of online. Het onderzoek naar ScheidingsATLAS door TNO is begin 2020 afgerond en liet positieve resultaten zien: deelnemende ouders voelden zich gesteund en geïnformeerd. Ze hadden baat bij de tips voor het ondersteunen van hun kinderen en de communicatie met de andere ouder. Meer lezen, klik hier

Tijdens het onderzoek naar ScheidingsATLAS waren er groepsbijeenkomsten in de regio’s Haaglanden en Almere. Vanaf nu wordt dat uitgebouwd. Het is nu mogelijk je als professional om zelf op te laten leiden tot ScheidingsATLAS groepstrainer en de training in jouw omgeving aan te bieden. De eerste startkwalificering is op maandag 21 september in Rijswijk. Aanmelden is open! Er volgt ook een gelegenheid op vrijdag 6 november. Let op: het aantal beschikbare plaatsen is beperkt. 

Ouders die deelnemen aan ScheidingsATLAS gebruikten tijdens de eerste pilot het handboek van ScheidingsATLAS. Dit werd goed ontvangen. Omdat we de informatie uit de handleiding graag met iedereen wilden delen, wordt het boek in september uitgegeven. Vanaf september beschikbaar in boekhandels, online of via Uitgeverij Nieuwezijds: ScheidingsATLAS: Wegwijzer voor ouders (ISBN 978 90 5712 5447), door Mariska Klein Velderman, Fieke Pannebakker en Wendy van Vliet.

Kort ander nieuws

  • Door omstandigheden was onze website uit de lucht. Aankomende periode zullen we officieel de nieuwe website www.dapperedino.nl lanceren, inclusief een locatiekaart van gecertificeerde Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s trainers.
  • Het is weer mogelijk om u te laten kwalificeren tot Dappere Dino’s trainer. De volgende mogelijkheid is op 1 oktober 2020. Inschrijven kan via www.tno.nl/dapperedino.
  • Op 10 september 2020 is de jaarlijkse terugkombijeenkomst voor Stoere Schildpadden en Dappere Dino’s trainers. Bent u trainer, dan zien we u graag daar.
  • Op dit moment wordt gewerkt aan het actualiseren van de databankbeschrijving van Stoere Schildpadden: de groepstraining voor kleuters met gescheiden ouders. Er zal ook een interventiebeschrijving gemaakt worden van ScheidingsATLAS.

Fijne en gezonde zomer!


Onderzoek naar de interventies Dappere Dino’s en Stoere Schildpadden

Internationaal is inmiddels veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van CODIP. De uitkomsten (gebaseerd op zelf-, ouder- en leerkrachtrapportage) laten een duidelijke verbetering zien in het functioneren van kinderen thuis en op school. Gevonden effecten in een afname van zowel internaliserende als externaliserende problemen, hielden stand in een follow-up 2 jaar na de interventie.

In Nederland heeft TNO in 2013 een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de invoering van CODIP (gesubsidieerd door ZonMw). Nederland kende namelijk nog geen evidence-based interventie voor kinderen van gescheiden ouders jonger dan 6 jaar. TNO heeft de module voor 4-6 jarigen, genaamd Stoere Schildpadden, aangepast aan de Nederlandse situatie. Vervolgens vond onderzoek plaats bij vier pilotgroepen Stoere Schildpadden. De trainingen werden verzorgd door de afdeling Schoolmaatschappelijk Werk van Stichting Jeugdformaat. De uitkomsten wezen uit dat:

  • Ouders enthousiast zijn over Stoere Schildpadden.
  • Het programma gewaardeerd wordt door de uitvoerend trainer.

Ouders zagen een positieve reactie bij hun kind en vonden dat hun kind positief veranderd was na Stoere Schildpadden. De trainer werkte graag met het programma en was enthousiast over de materialen. Bovendien waren verschillen te zien na deelname op positief functioneren van de kinderen (toegenomen; rapportage trainer, moeders) en op gedragsproblemen van de kinderen (afgenomen; rapportage trainer, leerkrachten).

Ouders aan het woord

Ouders over veranderingen die ze bij hun kind merkten:

“Het is rustiger in zijn hoofd geworden. Hij is kalmer geworden en begrijpt dingen beter wat de scheiding betreft.”

 “Ze neemt eerder het initiatief tot het uitspreken van gevoelens of problemen; praat meer over wat ze doet als ze bij haar vader is geweest, lijkt hier meer open in te zijn geworden.”

 “De speelse manier om e.e.a. onder de aandacht te brengen en nog duidelijker te maken dat het niet aan haar ligt, maar ook dat ze sommige dingen niet kan oplossen.”

 

Meer informatie

Stoere Schildpadden is erkend als goed onderbouwd in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut.

Voor meer informatie en toegang tot onderzoeksrapportages, zie www.tno.nl/codip.


Stuur ons een bericht

We helpen je graag

Contactgegevens